Marek Budzisz i Jan Parys analizują nową Strategię Bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych, ogłoszoną niedawno przez administrację Donalda Trumpa. Polecamy Państwu oba te teksty jako znakomitą panoramę aktualnego stanu globalnej rywalizacji mocarstw i „zderzenia cywilizacji” w jego obecnej odsłonie. Należy też poznać nowe założenia polityki amerykańskiej, żeby właściwie ocenić interwencję w Wenezueli, wojnę przeciwko Iranowi oraz kolejne ruchy na globalnej szachownicy, które mogą zostać wykonane, zanim jeszcze ten numer dotrze do Państwa rąk. Niezależnie jednak od wyniku obecnej wojny na Bliskim Wschodzie, sytuacja strategiczna Polski już zmieniła się w sposób nieodwracalny, także ze względu na neoimperialne rojenia pogrążających się w kryzysie Niemiec. Zdaniem naszych autorów przed Polską nie ma więc innej drogi niż wykorzystanie nowej oferty obronnej USA, wzmacnianie armii oraz budowanie porozumień z krajami bezpośrednio zagrożonymi przez Rosję w pasie od Skandynawii po Turcję. Dodajmy, że aby to było możliwe, konieczne jest utworzenie podzielającej ten sposób myślenia koalicji rządowej w Warszawie. A to zależy od wyniku najbliższych wyborów parlamentarnych, czyli od tego, czy wyborcy odważnie opowiedzą się za niepodległością Polski, czy też wybiorą – tak jak zrobili w 2023 roku – zależny status peryferyjnego landu Unii Europejskiej zarządzanej z Berlina.

Niestety wynika to po części z tego, że współcześni Polacy w coraz mniejszym stopniu znają polskie doświadczenie historyczne. Tę lukę staramy się, na miarę naszych możliwości, wypełniać. Marek Kornat przedstawia więc relacje Polski z Hiszpanią generała Franco, a Dariusz Wołosiuk ujawnia nieznane fakty o największej bitwie Wojska Polskiego w Armią Czerwoną we wrześniu 1939 roku. W dziale idei Zbigniew Janowski wraz z Maciejem Wilmanowiczem wydobywają na światło dzienne wpływ XVIII-wiecznych opinii o polskiej monarchii elekcyjnej na ukształtowanie systemu władzy prezydenckiej w USA. Lepsze zrozumienie spraw ukraińskich ułatwią nam teksty Tomasza Szczerbiny (o zapaści demograficznej tego kraju) i Roberta Czyżewskiego (o współczesnych paradoksach związanych z mitologią historyczną Rusi).

Bardzo ważna jest część literacko-artystyczna tego numeru. Zwłaszcza pomieszczone w dziale Varia teksty Pawła Jasicy o Teatrze im. Słowackiego w Krakowie oraz unikalny reportaż Bartosza Bajkówa o argentyńskich szlakach Floriana Czarnyszewicza. Polecamy prozę Antoniego Libery, nowe wiersze Wojciecha Wencla i Janusza Kotańskiego oraz liczne omówienia nowych książek, m.in. tych nagrodzonych przez jury Nagrody Literackiej im. Józefa Mackiewicza.

Tym zaś, którzy mieliby wątpliwości, czy w dzisiejszych dramatycznych czasach warto zajmować się literaturą i krytyką artystyczną, dedykujemy na koniec „skromny apel do intelektualistów” z nowego odcinka zapisków Tomasza Gabisia:

(…) nie zdradzajcie swojego powołania klerków, zamknijcie się w wieżach z kości słoniowej, bądźcie pięknoduchami, zgłębiajcie, dociekajcie, drążcie, badajcie, poddawajcie refleksji problemy naprawdę istotne, dzielcie włos na czworo, twórzcie, okopcie się w swoich Kastaliach, nauczajcie choćby garstkę wybranych, skupiajcie wokół siebie nieliczne grono wtajemniczonych, grajcie z nimi w „grę szklanych paciorków”. Niechaj stamtąd, niejako z ukrycia, wasza myśl promieniuje na świat! Niechaj na zasadzie osmozy przenika do kulturalnej tkanki narodów! Oto wasze posłannictwo! Forma najwyższego zaangażowania politycznego! Dowód patriotyzmu najczystszej próby! Wyraz waszej obywatelskiej troski o rozwój kulturalny i duchowy narodów!